ΟΜΑΔΑ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ

Σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν αρκετές νεραιδοσπηλιες , που η κάθε μια φέρει και μια ιστορία. Η νεραιδοσπηλια των Καλλιανων Ευβοίας έχει την Δική της...Μια ιστορία που δεν υπάρχει πουθενά γραμμένη αλλά πάει από στόμα σε στόμα από γενιά σε γενιά των κτηνοτροφών του ορεινού όγκου της Οχης.
Στην ουσία πρόκειται για στοά αρχαίου ορυχείου και όχι για σπηλιά, αλλά εμείς σας το αναφέρουμε όπως μας το είπαν...
Τι λέει λοιπόν ο μύθος....
Η νεράιδα του νερού είχε φωλιάσει μέσα σ αυτή την μικρή ''σπηλιά'' και πότιζε τα αγρία ζώα της περιοχής με το νερό της,ομως είχε μια αδυναμία.... Τα ήθελε κοντά της...Με αποτέλεσμα να τα πνίγει...στα νερά της.
Αυτά λέει ο μύθος... Η πραγματικότητα είναι ότι στο συγκεκριμένο μέρος οι βοσκοί της περιοχής έχουν κατά καιρούς βρει πολλά ζώα πνιγμένα στην υπόγεια λιμνούλα της ''σπηλιάς'' με αποτέλεσμα να έχει δημιουργηθεί αυτός ο μύθος.
Αυτή την ιστοριουλα την γνωρίζουν και την λένε οι λιγοστοί κάτοικοι των Καλλιανων οι οποίοι είναι όλοι τους βοσκοί στους ορεινούς όγκους της ευρύτερης περιοχής. Εμείς αυτό που διαπιστώσαμε είναι διάσπαρτα κοκάλα κατσικιών και κέρατα. να βρίσκονται στο εσωτερικό της.
Η άποψη μας είναι ότι πρόκειται για ένα αρχαίο ορυχείο χαλκού πιθανόν εκατοντάδων μέτρων το οποίο έχει δεχτεί ανθρώπινες επεμβάσεις ανά τους αιώνες ενώ στα πρώτα 50 μέτρα της διαδρομής του συναντήσαμε την λιμνούλα της ''νεράιδας'' με εσωτερικό καταρράκτη. Το θέαμα μοναδικό...







ΠΗΓΗ ΟΜΑΔΑ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ

πληροφοριες απο Δημος Χαιδαριου

Πηγη ΟΜΑΔΑ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ

Η Σπηλιά του Παρασκευά στη δεκαετία του 1960 ήταν διαμορφωμένη σε λαϊκό κέντρο, όπου τραγουδούσαν ο Μανώλης Χιώτης και η Μαίρη Λίντα, την λειτουργία του κέντρου διέκοψε ο τότε δήμαρχος Αριστείδης Σκυλίτσης.

Πολλοί λένε πως η σπηλιά του Παρασκευά επικοινωνεί με το στοιχειωμένο σπίτι της Καστέλλας ή με μια βραχονησίδα, που υπάρχει λίγα μέτρα πιό κάτω ή ίσως και με τα δύο! Πολλές ιστορίες ακούγονται για το στοιχειωμένο σπίτι της Καστέλας, που σου δημιουργούν ρίγη φόβου όταν τις ακούς!
Πληροφορές απο πειραικο λευκωμα ,ελλας2
 
ΠΗΓΗ ΟΜΑΔΑ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ

Αφήνοντας την κεντρική οδική αρτηρία λίγο νοτιότερα της Αρεόπολης, στον Πύργο Διρού, κατεβαίνει ως την παραλιακή θέση των σπηλαίων Γλυφάδα ( ή Βλυχάδα), Καταφύγιο και Αλεπότρυπα. Κάτω απ’ τα μανιάτικα χώματα κρύβεται μια ανείπωτη ομορφιά, το ωραιότερο λιμναίο σπήλαιο στον κόσμο.




Είναι υπόγειος ποταμός και αναπτύσσεται σε δύο κύριους παράλληλους διαδρόμους με αρκετούς δευτερεύοντες. Η εξερεύνηση του σπηλαίου ξεκίνησε στο 1949 από το ζεύγος των σπηλαιολόγων Ιωάννη και Άννας Πετροχείλου,* της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας.



Το 1958 ξεκίνησε η αξιοποίησή του και το 1963 λειτούργησε με χερσαίο τμήμα 600 μέτρα. Το 1979 ανακαλύφθηκαν και νέα τμήματα, χαρτογραφήθηκαν χερσαίοι και λιμναίοι διάδρομοι, ώστε σήμερα το συνολικό μήκος του να φτάνει τα 6000 μέτρα. Το σπήλαιο αποτελείται από σταλακτίτες και σταλαγμίτες, και παλαιότερα ήταν χερσαίο, όμως με την πάροδο των αιώνων η στάθμη του νερού ανέβηκε από τη θάλασσα και έτσι οι σχηματισμοί των σταλακτιτών μοιάζουν με λευκές κολώνες που βγαίνουν μέσα από το νερό. Όσες φορές και εάν επισκεφθεί κανείς τα σπήλαια Διρού δεν χορταίνει το μάτι του να παρακολουθεί με θαυμασμό το τι του έχει προσφέρει σαν δώρο η φύση. Για 45 λεπτά σε μια διαδρομή δαιδαλώδη, ο επισκέπτης μένει άφωνος.




*Υπαρχει και μια αλλη ιστορια που αφορα την εξερευνηση του σπηλαιου....και σας την παραθετουμε....

ΣΠΗΛΑΙΑ ΔΙΡΟΥ Η Αληθινή Ιστορία όπως δεν έχει γραφτεί ποτέ

Του Γιώργου Θεοδωρακάκου, του πρώτου εκδότη της εφημερίδας «ΜΑΝΗ», 1956-57

Τα σπήλαια Διρού είναι σήμερα πόλος έλξης χιλιάδων τουριστών στη Μάνη και σίγουρα ήταν η αφορμή για ν' αρχίσει η τουριστική ανάπτυξη γρηγορότερα από ό,τι άρχισε σε άλλες περιοχές της χώρας.
Πώς όμως ξεκίνησε η εξερεύνηση, προβολή και η ανάπτυξη των σπηλαίων; Η σπηλιά της Βλυχάδας έχει τη δική της μικρή ιστορία. Η ύπαρξη της ήταν γνωστή, αλλά κανείς απ' τους κατοίκους της περιοχής δεν είχε ποτέ επισκεφτεί - και πολύ περισσότερο εξερευνήσει - το εσωτερικό της σπηλιάς. Κυκλοφορούσαν διάφορες παράξενες ιστορίες για ανθρώπους που μπήκαν μέσα και δεν ξαναβγήκαν ποτέ μέσα απ' αυτό το μυστηριώδη λαβύρινθο.
Ανάμεσα στις άλλες φήμες, κυκλοφορούσε και μια ιστορία ότι την είχε εξερευνήσει ο γνωστός Μανιάτης θαλασσοπόρος Αραπάκης στις αρχές του εικοστού αιώνα (υπάρχει επιγραφή στο εσωτερικό, μου είπε ο Μ. Ξεπαπαδάκος).
Πάντως, η Σπηλαιολογική Εταιρία, με πρόεδρο τότε τον Ιωάννη Πετρόχειλο, δε γνώριζε την ύπαρξη της σπηλιάς Βλυχάδα και κατά συνέπεια δε θα μπορούσε να είχε επιχειρήσει να την εξερευνήσει και να τη χαρτογραφήσει.
Ο τρόπος που άρχισαν οι πρώτες εξερευνήσεις είναι λίγο παράξενος. Η αρχή έγινε στο καφενείο της θειά - Βενέτας, της Τζιμίνας, στην Αρεόπολη, τον Απρίλη του 1957. Γύρω στις δέκα το βράδυ, είχε μαζευτεί μια ομάδα, κυρίως νέοι, γύρω από ένα τραπέζι κι άκουγε διάφορες ιστορίες από τον Μπάρμπα Κώστα το Μαυροειδάκο (τον πατέρα του Σούλη και του Σάββα). Το ενδιαφέρον εστιάστηκε σε μια διήγηση για τη σπηλιά Βλυχάδα του Διρού. Ο Μπάρμπα Κώστας έλεγε ότι είχε ακούσει απ' τους παλιότερους μια ιστορία για κάποιο Γερασιμάκο που τόλμησε να μπει στη σπηλιά και στα πρώτα μέτρα βρήκε χαραγμένη μια πρόχειρη επιγραφή πάνω στους σταλακτίτες που έγραφε «Ως εδώ και μη παρέκει». Ο άνθρωπος φοβήθηκε και τρομοκρατημένος εγκατέλειψε την προσπάθεια και βγήκε αμέσως απ' τη σπηλιά. Από τότε κανένας άλλος δεν επιχείρησε να εξερευνήσει τη σπηλιά. Αυτές ήταν οι διηγήσεις του Μπάρμπα Κώστα·κάτι μεταξύ μύθου και μυστηρίου!
Κάποιος απ' την παρέα των νέων πρότεινε να οργανωθεί μια εξερεύνηση. Έγιναν πολλές συζητήσεις και ρίχτηκαν πολλές ιδέες. Τελικά αρκετοί απ’ τους παρόντες πήραν την απόφαση να επιχειρήσουν μια είσοδο στη μυστηριώδη σπηλιά. Πότε; Έγιναν διάφορες προτάσεις που κατάληγαν στο «να δούμε», «άσε λίγο», «μήπως πρέπει να περιμένουμε;» και οδηγούσαν προφανώς στη ματαίωση της επιχείρησης. Τότε ρίχτηκε η ιδέα να γίνει αμέσως η προσπάθεια. Νομίζω ότι η πρόταση ήταν του Σαμπάτη του Σαμπατακάκη. Το «αμέσως» προσδιορίστηκε για το επόμενο πρωί. Ο ίδιος ο Σαμπάτης θα έφερνε σπάγγο απ' το μαγαζί του, που θα χρησιμοποιούσαμε σαν μίτο της Αριάδνης και δυο φακούς. Ο Γιώργος ο Κοιλάκος (το Γιωργάκη) θα έφερνε ψωμί απ' το φούρνο του. Ο Γιώργος ο Θεοδωρακάκος χτύπησε νυχτιάτικα στο σπίτι του Παπα - Γιώργη Παναγάκου και πήρε παλιά κεριά που θα χρησιμοποιούσαμε για φωτισμό. Και άλλοι έφεραν διάφορα άλλα πράγματα που δεν μπορώ τώρα να θυμηθώ.
Το επόμενο πρωί ήταν σχεδόν όλοι στο ραντεβού, εκτός από λίγους που την τελευταία στιγμή λιποψύχησαν. Στην πρώτη αυτή αποστολή θα έπαιρναν μέρος ο Σαμπάτης Σαμπατακάκης, Γιωργάκης Κοιλάκος, Μίμης Κοιλάκος, Γιώργος Θεοδωρακάκος, Γκόνης (υπηρετούσε χωροφύλακας στην Υποδιοίκηση Χωροφυλακής Οιτύλου), Σπύρος Καλαποθάκης και μερικοί ακόμη Αρεοπολίτες που δεν μπορώ τώρα, μετά από 44 χρόνια να θυμηθώ. Ελπίζω να το θυμηθούν οι ίδιοι και να συμπληρώσουν αυτό τον κατάλογο των πρωτοπόρων.
Πήγαμε πεζοπορία μέχρι την είσοδο της Βλυχάδας, ξεκουραστήκαμε λίγο και γεμάτοι δέος, φόβο, αγωνία και περιέργεια αρχίσαμε ένας - ένας να μπαίνουμε στην τρυπά που ήταν η είσοδος της σπηλιάς.
Αρκετά μέτρα σερνόμασαν ο ένας πίσω απ' τον άλλο. Κάποια στιγμή, ο χώρος μπροστά μας μεγάλωσε και σηκωθήκαμε όρθιοι. Τι ήταν αυτό που αντίκρυσαν τα μάτια μας; Μια μεγάλη αίθουσα, λευκή σαν το χιόνι και διακοσμημένη με τους πιο υπέροχους σταλακτίτες και σταλαγμίτες, που σε μερικές περιπτώσεις ενώνονταν και σχημάτιζαν δωρικές κολώνες. Τη σιωπή διέκοπταν μόνο οι σταγόνες του νερού που έπεφταν απ' την οροφή·οι ίδιες σταγόνες που με την αδιάκοπη ροή τους, εδώ και χιλιάδες χρόνια, είχαν δημιουργήσει αυτούς τους παραμυθένιους συνδυασμούς, αυτά τα μαγικά σχήματα, που ίσως για πρώτη φορά αντίκριζε το ανθρώπινο μάτι. Η συνέχεια ήταν το ίδιο εντυπωσιακή. Τεράστιες λευκές αίθουσες, λίμνες, σταλακτίτες και σταλαγμίτες που κρέμονταν απ' την οροφή κι έμοιαζαν με κλασικές και μοντέρνες καλλιτεχνικές δημιουργίες.
Πρόθεσή μου δεν είναι να περιγράψω την ομορφιά που βρήκαμε μπροστά μας. Αυτό το έχουν ήδη κάνει άλλοι πιο κατάλληλοι·λογοτέχνες και επιστήμονες. Εδώ, σ’ αυτό το σημείωμα προσπαθούμε μόνο να ζωντανέψουμε τη μεγάλη αρχή και να αποκαταστήσουμε την αλήθεια για το αριστουργηματικό σπήλαιο Βλυχάδα τον Διρού.
Η παραμονή μας στη σπηλιά κράτησε μέχρι τις βραδινές ώρες και οι συμπολίτες μας στην Αρεόπολη ανησύχησαν. Μέχρι χωροφύλακες είχαν έρθει να μας βρουν.
Τις επόμενες μέρες ξαναγυρίσαμε στο Διρό και συνεχίσαμε την εξερεύνηση. Την ομάδα συμπλήρωσαν μερικοί νέοι απ' τον Πύργο, όπως ο Γερασιμάκος, ο Κοντράρος, ο Νίκος Πουλαντζάς μ' ένα φίλο του Γερμανό και ο διάσημος Ολλανδός δημοσιογράφος Φραντς Βαν Χάσελτ. Οι παλιότεροι θα θυμούνται με αγάπη τον Φραντς, που λάτρευε τη Μάνη κι έγραψε το πρώτο άρθρο για τα σπήλαια και τη Μάνη σε ευρωπαϊκή εφημερίδα. Το ταξιδιωτικό αφήγημα του Ολλανδού δημοσιογράφου αναδημοσιεύτηκε το 1966 στην εφημερίδα «Μάνη» (συνεκδότης: Σταύρος Πετροπουλάκος) με τον τίτλο του πρωτοτύπου «Μάνη: Η Χώρα των Πύργων».
Άρθρο για τη Βλυχάδα έγραψε επίσης την εποχή εκείνη ο γνωστός Μανιάτης δημοσιογράφος Βάσος Τσιμπιδάρος στην «Απογευματινή» και τα «Μανιάτικα Νέα» (εκδότης: Γιάννης Φρατζισκάκης) δημοσίευσαν ένα ολοσέλιδο αφιέρωμα.
Αργότερα, οι επισκέψεις στη Βλυχάδα έγιναν πιο συχνές από διάφορες ομάδες επισκεπτών, που μη μπορώντας να συλλάβουν την αξία τους, έκαναν ανυπολόγιστες ζημιές στον σταλακτιτικό διάκοσμο.
Η επόμενη εξέλιξη ήταν δυσάρεστη και καθυστέρησε την αξιοποίηση των Σπηλαίων Διρου. Οι κάτοικοι της Αρεόπολης και του Πύργου άρχισαν τις τοπικιστικές αντιθέσεις. Ο υπογράφων, έχοντας τη συμπαράσταση του προέδρου της κοινότητας Πύργου - Διρού Γιάννη Ορφανάκου, προσπαθούσε να συμβιβάσει τις αντιθέσεις, που οδηγούσαν σε ανοιχτή σύγκρουση. Τελικά, όπως ήταν φυσικό, τα σπήλαια εκμεταλλεύτηκε η κοινότητα Πύργου, στην περιοχή της οποίας ανήκαν. Αργότερα την αξιοποίηση των σπηλαίων ανέλαβε ο ΕΟΤ και η οικονομική εκμετάλλευσή τους πήρε το δρόμο της.
Η ομάδα μας που έφερε σε φως τη Βλυχάδα, επισκέφτηκε και τη σπηλιά Καταφύγγι, στην οποία βρήκε υπολείμματα φωτιάς και καπνιές, που δεν είχε όμως την επιστημονική γνώση να τα προσδιορίσει χρονικά. Τη σπηλιά της Αλεπότρυπας, την εποχή εκείνη δεν τη γνωρίζαμε και δεν την εξερευνήσαμε.
Για την ιστορική αλήθεια, πρέπει να επισημάνω ότι εμπνευστής και πρωταγωνιστής εκείνης της εξερεύνησης ήταν ο Σαμπάτης Σαμπατακάκης, ένας νέος της δεκαετίας του πενήντα, που ήταν απ' τους πιο δραστήριους και προοδευτικούς κατοίκους της Αρεόπολης




Πληροφορίες  Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ  και ΔΗΜΟΣ ΟΙΤΥΛΟΥ

ΠΗΓΗ ΟΜΑΔΑ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ

Ύστερα από πρόσκληση του σπηλαιολόγου Ν.Λελούδα, μέλος της ομάδας μας βρέθηκε στο αρχαίο μεταλλείο Μητροπίση.
Το Aρχαίο Μεταλλείο ¨Μητροπήσι¨ (αρχ. ονομ. Αμφιτρόπη)βρίσκεται στον νομό Αττικής και πιο συγκεκριμένα στο Λαύριο.

Είναι ένα αρκετά μεγάλης έκτασης αρχαίο μεταλλείο που παρουσιάζει σε πολλά σημεία του, αξιόλογο σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο.

H Αμφιτροπή ήταν μεταλλευτικός δήμος της αρχαίας Λαυρεωτικής που δημιούργησε ο Κλεισθένης τον 6  π.Χ. αιώνα







 

Σπάνιες παρουσίες όπως δίσκοι, επίπεδοι σταλαγμίτες, εκκεντρίτες και ελικτίτες, έχουν τον ιδιαίτερο τόπο τους στο σπήλαιο και αποτελούν σημαντικούς σταθμούς της ξενάγησης. Με λίγη τύχη, ίσως να συναντήσετε έναν ευγενή μόνιμο κάτοικο του σπηλαίου, το τυφλό και κουφό δολιχόποδο.
Στην ευρύτερη περιοχή του σπηλαίου κυριαρχούν αλπικοί σχηματισμοί με τις ενότητες "φυλλιτών - χαλαζιτών" και "Τριπόλεως".
Μέσα σε ασβεστόλιθους ιουρασικής ηλικίας (195 - 145 εκατομ. χρόνων) της ενότητας "Τριπόλεως", έλαβε χώρα πριν από 3εκατ. χρόνια η σπηλαιογένεση, μετα από μια περίοδο γεωλογικών ταραχών που την διαδέχθηκε μια δραστήρια περίοδος σταγονορροής και δημιουργίας χημικών ιζημάτων.
Ο λιθοματικός διάκοσμος αποτελείται από ανθρακικό ασβέστιο σε κρυσταλλική μορφή εμπλουτισμένο με οξείδια μετάλλων του υπεδάφους που του χαρίζουν την επτάχρωμη παλέτα του...
Η έκταση του Σπηλαίου είναι 1500 τμ, χωρίζεται σε δύο επίπεδα και ο επισκέπτης το περιέρχεται με μια διαδρομή 500μ. Τα έργα αξιοποίησης του, έγιναν σε απόλυτη αρμονία με το εξωτερικό φυσικό περιβάλλον και οι εσωτερικές παρεμβάσεις χαρακτηρίστηκαν από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας - Σπηλαιολογίας ως "άριστες και στην παραμικρή τους λεπτομέρεια"

Η διαδρομή από την Νεάπολη και το περιβάλλον του Σπήλαιου είναι μια εμπειρία που υπόσχεται στον επισκέπτη αλησμόνητες εικόνες. Κατάφυτες ορεινές πλαγιές που ατενίζουν το Επιδήλιον και το Ακρωτήρι Καμήλα, γραφικά χωριά με γάργαρες πηγές και Βυζαντινούς ναούς, μεσαιωνικού πύργοι, φαράγγια με παλιούς νερόμυλους , μύθοι θρύλοι, αρχαία κληρονομιά και γαλάζια απεράντοσύνη του Μυτρώου, συνθέτουν το βασίλειο του . Στον προαύλιο χώρο του σπηλαίου το αναψυκτήριο, ένας χώρος ζεστός, φτιαγμένος με μεράκι, προσφέρει ντόπιες λιχουδιές και χαλάρωση. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται το παμπάλαιο εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα, σημαδεμένο απ' τα περάσματα κουρσάρων και κατακτητών, απ' το οποίο πήρε το σπήλαιο το ονομά του.
Η ανακάλυψή του έγινε τυχαία το 1956, από έναν βοσκό, τον Σπύρο Στιβακτά, που πρόσεξε πως οι μέλισσες έβγαιναν ξεδιψασμένες από μια μικρή τρύπα κοντά στο ξωκλήσι του Αγίου Ανδρέα. Η τοποθεσία αυτή βρίσκεται σε απόσταση μισής ώρας πεζοπορίας από το χωριό Καστανιά.
Σύμφωνα με την περιγραφή της σπηλαιολόγου Πετροχείλου, κατεβαίνοντας ελικοειδή διάδρομο, θα επισκεφθούμε τον «Πρώτο Θάλαμο» καταστόλιστο από μικρούς και μεγάλους σταλαγμίτες και κολόνες. Αριστερά του βρίσκεται ο «Κόκκινος Θάλαμος» αρκετά κατηφορικός. Δεξιά ωραιότατες κατά σειρά κολόνες μάς χωρίζουν από τον επόμενο και τεράστιο «Θάλαμο του Νερού». Πήρε το όνομά του από τη μικρή λεκάνη νερού που βρίσκεται σε αυτόν και που έγινε αφορμή να αποκαλυφθεί το σπήλαιο. Δεξιά μας, σειρά από τεράστιους σταλαγμίτες σε ψηλότερο επίπεδο, σαν εκτεταμένος εξώστης, μας χωρίζουν από τα «Διαμερίσματα των Θάμνων». Τους σταλαγμίτες διαδέχονται πελώριες κολόνες, σωστοί «Γίγαντες».
Από εδώ αρχίζει ο «Θάλαμος των Μανιταριών». Είναι μια απέραντη σάλα καταστόλιστη από σταλαγμίτες τύπου «μανιτάρι». Προχωρώντας ανάμεσά τους, θα κατεβούμε τη «Βασιλική Σκάλα», στολισμένη με σταλαγμίτες τύπου«κάκτος». Η κομψότητά τους και οι συνθέσεις τους παρουσιάζουν σωστό εξωτικό κήπο, που θα μας οδηγήσει στον «Θάλαμο των Ελάτων». Εδώ προκαλούν δέος οι γιγάντιοι σταλαγμίτες σε τύπο «έλατο». Ανεβαίνοντας άλλη σκάλα, θα επισκεφθούμε τον «Θάλαμο των Λαμπάδων». Οι αλαβάστρινοι σταλαγμίτες τύπου «λαμπάδα» είναι αναπτυγμένοι σε δύο συγκροτήματα.
Περνώντας ανάμεσά τους και περιστροφικά, κατεβαίνουμε τη «Σκάλα με τα Νούφαρα», που θα μας οδηγήσει πάλι στον «Θάλαμο των ελάτων» και με άλλο διάδρομο θα επισκεφθούμε τον «Σοκολατένιο Θάλαμο». Μια θαυμάσια κολόνα σαν από σοκολάτα δεσπόζει στο κέντρο του. Στα αριστερά της από ένα άνοιγμα απολαμβάνουμε τον «Αλαβάστρινο Θάλαμο». Ο στολισμός του κατάλευκος και διαφανής έρχεται σε αντίθεση με τον προηγούμενο σε χρώμα και ποιότητα. Μετά θα επισκεφθούμε τον «Εκτεταμένο Εξώστη» που πάνω του είναι το «Διαμέρισμα των Θάμνων». Ελικοειδής διάδρομος θα μας οδηγήσει ανάμεσά τους για να απολαύσουμε από ψηλά πανοραμικά όλη την ομορφιά των θαλάμων που επισκεφθήκαμε.
Στον διαμορφωμένο χώρο της εισόδου λειτουργεί καφετέρια και τα κινητά «πιάνουν» δύσκολα. Η φωτογράφηση απαγορεύεται και το υλικό που βλέπετε υπάρχει έπειτα από ειδική άδεια της δημοτικής αρχής, που έχει αναλάβει και τη συνολική διαχείριση. Τώρα που ο καιρός «ανοίγει» μπορείτε να συνδυάσετε την επίσκεψη στο σπήλαιο με άλλες... δραστηριότητες, καθώς η όμορφη παραλία της Καστανιάς, με χοντρό βότσαλο, απέχει λίγο.